gezenadam.com
Flora    Patika    Gezi Notları   


 

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

Çöldeki Uygarlık: Jerash / Jerash [Serdar Ölez]

 



Çöldeki Uygarlık: Jerash
Efesi`i ziyaretim sırasında ihtişama kapılıp dünyada buna benzer başka yer olamayacağına hükmetmiştim. Ama Jerash Roma İmparatorluğu dönemi yapılarına ilgi duyan herkezin görmesi gereken bir şehir. Özellikle altyapı konusunda o dönem insanının yaptıklarını görünce bugünün teknolojisine sahip bir insan olarak başımı kuma gömesim geliyor.
Jerash, Ürdün
Jerash, başkent Amman’ın yaklaşık 50km kuzeyinde tarihi kalıntıları ile ünlü, deniz seviyesinden 1100-3000m yükseklikte dağlar ve vadilerle şekillenmiş bir şehir. Çoğunluğu Araplardan oluşan etnik yapısı içerisinde Çerkez ve Ermeniler de önemli ölçüde yer alıyor. Nüfusun çoğunluğu Ürdün genelinde olduğu gibi Müslüman, ancak Hıristiyan (Ortodoks ve Katolikler) yoğunluğu diğer şehirlerine göre daha fazla.

Jerash Roma İmparatorluğunun Suriye, Ürdün ve Filistin topraklarında kurulu 10 hudut şehrinden (Decapolis) biri olması ve bu şehrin kalıntılarının yakın doğuda ortaya çıkarılan en korunmuş kalıntılar olması nedeni ile her yıl on binlerce turiste ev sahipliği yapıyor.

Birazda ansiklopedik bilgimiz olsun. Farklı sitelerden derleyerek tercüme ettiğim bilgileri ilerleyen satırlarda meraklılarına sunuyorum.

Son kazılar Jerash ’in bronz çağından (MÖ3200-MÖ1200) bu yana insanlara ev sahipliği yaptığını ortaya çıkarmıştır. Jerash MÖ63 yılında önce Roma İmparatorluğunun Suriye Eyaletine bağlanmış ardından Decapolis şehirlerinden biri olmuştur. Jerash MS90 yılında ise Philadelphia (bugünkü Amman) ‘nın da dahil olduğu Arabistan Eyaletinin bir parçası olmuştur. İmparatorluğun burada sağladığı güven ve barış ortamı toplumun ekonomik aktivitelere yönelmesine ve özelliklede yapı işlerinde ilerleme sağlamasına katkıda bulunmuştur. Sağlanan bu ortam Jerash’a refah getirmiş, MS106 da İmparator Trajan’ın yaptırdığı yollarla ticaret daha da gelişmiştir. MS120-130 yıllarında ise İmparator Hadrian’ın ziyaretine ithafen bugün hala sapasağlam ayakta duran Hadrian Kemeri yaptırılmıştır. Bu parlak dönemde şehrin surlar içerisindeki alanı 800.000 metrekareye ulaşmıştır.

MS614 yılındaki Pers istilası Jerash ‘ın hızla çökmesine neden olduysa da Emeviler Döneminde tekrar parlak günlerine dönmüştür. MS746da önemli bir deprem yaşamış, büyük ölçüde tahrip olmuştur. Haçlı seferleri sırasında Artemis Tapınağı’da olmak üzere bir çok yapı kale olarak kullanılmış, yapılaşma sınırlı da olsa Eyyübiler, Memluklar ve Osmanlılar dönemlerinde de devam etmiştir. Jerash’ın zengin tarihini ortaya çıkarmak üzere yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları 1920 yılından bu yana neredeyse aralıksız devam etmektedir.



Serdar Ölez
Görevli olarak Selim Kara ile birlikte gittiğim Ürdünden notlar...






Yasal Uyarı Paylaşılan gezi notlarının tüm sorumluluğu ve Fikri Mülkiyet Hakkı paylaşımı yapan editöre aittir. GezenAdam internet sayfalarına ulaştığınızda, bu sayfalarda bulunan tüm yazılı, sesli ve görüntülü malzemeyi sadece kişisel kullanımınız amacıyla görüntülediğinizi kabul etmiş olursunuz. GezenAdam internet sayfalarında bulunan yazılı, sesli ve görüntülü malzemelerin tamamı ya da bir bölümü, GezenAdam'ın daha önceden yazılı izni alınmadan veya kaynağı belirgin ve bağlantılı olarak gösterilmeden kopyalanamaz, yayımlanamaz, hiçbir ortamda kaydedilemez, kamuya açık yerlerde gösterilemez, değiştirilemez ve uyarlanamaz. Editör bu yazıyı www.gezenadam.com web sitesinde yayınlayarak yazının yazar adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile diğer web sitelerinde yayınlanmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. GezenAdam şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutacak ve içerik sorumluluğunu kabul etmemektedir. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen Site Yöneticisine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.