DDbtn
PicPath
Celtis | Gezenadam


Plantae | Magnoliophyta | Magnoliopsida | Urticales | Ulmaceae

Celtis


-

Toplam 4 takson
2 tür, 2 alttür, 0 varyete, 0 melez


Morfoloji [1]

Kışın yaprağını döken, subtropik ve ılıman bölgelerde ise herdem yeşil olan ağaç ya da nadiren boylu çalılardır. Kabuk ince, gri renkte, pürüzsüz düzgün veya büyük siğillidir. Çok sayıda pullarla örtülmüş olan tomurcuklar sürgün üzerinde almaşlı dizilmişlerdir. Yaprakların kenarları çoğunlukla keskin veya dilimli dişli ya da tamdır. Dip tarafları çarpık, uçları sivri veya damla uçlu, ana damar dipten üçlü olarak çıkar, çatallanmıştır. Yaprakların 0,5-1,5 cm uzunluğunda bir sapı vardır. Çiçekler uzun saplı, bir eşeyli ya da erdişidir. Çiçek yaprakları 4-5 parçalıdır. Stamen sayısı çiçek yaprakları sayısı kadar olup 4-5 tanedir. Ovaryum 1 gözlüdür. Stigma 2 tanedir. Stillus kısadır. Ercikler sarı renklidir. Meyve çekirdekli sulu meyve tipinde, hemen hemen küremsi veya yumurta şeklinde, etli olup belirgin şekilde saplıdır. Çekirdek kemiksidir (Browicz ve Zielinski, 1982a; Yaltırık, 1993).

Tanı anahtarı [1]

Celtis cinsi Euceltis, Sponioceltis, Solenostigma ve Mertensia olmak üzere 4 alt cinse ayrılmakta olup yaklaşık 60 kadar taksonu mevcuttur. Ülkemizde doğal yayılış gösteren 4 türün hepsi de Euceltis seksiyonu’na aittir (Wolpers, 1853). Bu seksiyona ait tanı anahtarı aşağıda verilmiştir (Browicz ve Zielinski, 1982a):

1.Yapraklar tüysüz, eğer tüyler mevcutsa asla yumuşak değil, sert; endokarpın üzeri hafif pürüzlü ...Celtis planchoniana
1. Yapraklar en azından damarlar boyunca tüylü; yumuşak tüyler her zaman bulunur

2. Olgun meyve sarı veya turuncu; yapraklar geniş yumurtamsı, kenarları kertikli - testere dişlikertikli; diş geniş ve kısa; endokarpın üzeri düz, 4 adet çıkıntı vardır ...Celtis tournefortii
2. Olgun meyve kahverengimsi-siyahımsı; yapraklar yumurtamsı-mızraksı, kenarları testere dişli veya keskin testere dişli; diş oldukça dar ve uzun

3. Yapraklar yumurtamsı-mızraksı veya mızraksı, genellikle uzun-uçlu, alt yüzü kadife tüylü ve kahverengimsi-yeşil veya grimsi-yeşil; endokarpın üzeri fazlasıyla girintiliçıkıntılıdır(ağsı-buruşuk) ...Celtis australis subsp. australis
3. Yapraklar yumurtamsı veya baklava dilimi şeklinde-yumurtamsı, sivri-uçlu, altı yüzü tüylü veya nadiren hemen hemen tüysüz ve mat mavi-yeşil; endokarpın üzeri hafif pürüzlüdür (ağsı) ...Celtis australis subsp. caucasica

Celtis cinsinin Türkiye'deki doğal taxonları

Türkiye'den bildirilen Celtis gözlemleri

Kaynaklar
1) Eminağaoğlu, Ö. 2018. Celtis L. (Ed. Ü. Akkemik) Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara. s: 222-224
2) Dünyadaki bitki türleri listesi için PLANTS Database | USDA PLANTS veritabanından yararlanılmıştır (USDA (2019),https://plants.sc.egov.usda.gov/).
3) Bitkilerin varsa Türkiye'de tespit edilen türler listesi için BizimBitkiler.org.tr veritabanından yararlanılmıştır (Güner,A., Aslan,S., Ekim,T., Vural,M., Babaç,M.T., (edlr.), (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını. İstanbul.).


Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.