Koca menekşe karafatma | Carabus scabrosus

Yaklaşık 50 milimetre uzunluk ve 30 milimetre genişlik ile karafatma böceklerinin en büyüklerinden birisidir. Ana rengi mavimsi siyahtan menekşe veya koyu kırmızımsı kahverengiye kadar değişir. Bu ailedeki diğer böcekler gibi hızlı hareket eder; küçük böcekler, örümcekler ve diğer eklembacaklılarla beslenirler.

Gövde en çok 50 mm boyda, en çok 30 mm siyah renkte ve mavimsi siyahtan menekşe veya koyu kırmızımsı kahverengiye kadar çeşitli tonlarda metalik parlamalara sahiptir. Baş kısa ve tüysüz, yüzeyi kırışıklıklarla kaplı; iki supraorbital setalı; gözün arkasına kadar uzanan supraoküler yarıklar derin, frontal yarıklar derin ve kısa; gözler yarım daire şeklinde; labrum iki loblu; mentum bir dişli; labial palpusların 2. segmenti iki setalı, labial ve maksillar palpusların son segmenti üçgen şeklinde genişlemiş, siyah renkte ve uç kısmı düz kesiktir. Pronotum uzunluğundan 1.3 kat daha geniş; ön kısım daha dar, ön kenarı düz, yan kenarları dışbükey; arka köşeleri dairesel, ortay omurga yoktur ve yan yarıklar dardır. Elytra genişliğinden 1.5 kat daha uzun, oval biçimli; ön kısmı erkekte dairesel, dişide ise sivri yapıda; üzeri tüberküllerle kaplı bir yapıdadır. Karın bölgesi tüysüz ve siyah renktedir.[1]

Balkan ülkeleri, başta Kırım olmak üzere Rusya'nın bazı bölgeleri, Kafkas ülkeleri ve ülkemizde Marmara bölgesinde görülür. İran'da da rastlanmıştır.[2]



Carabidae (karafatma) ailesinin yaklaşık 200 milyon yıl öncesinde türleştiği ve yakın akrabalarından ayrıldığı, Jura (205-142 milyon yıl önce)'nın ilerleyen dönemlerinde ise çeşitlilik açısından adeta patlama yaşadığı zannedilmektedir.[2]

Türkiye'de Carabidae (karafatma) türlerince oldukça zengindir, 1100'den fazla tür bulundugu ve bu türlerin %41'nin endemik olduğu bildirilmektedir. Bu familya ait bireylerin vücudunun genel renkleri siyah, ancak bazı türlerde sarı, kahverengi, bronz, metalik yeşil, mavi, mor ve kırmızı olabilmektedir. Vücut büyüklülükleri 1–85 mm arasında farklılık göstermektedir. Palaearktik (Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika) Bölgede, özellikle yüksek rakımlarda ve nemli bölgelerde yaşayan türler daha iridir. Familyaya ait bireylerin antenleri 11 segmentli ve filiform (baştan sona aynı kalınlıkta; iplik gibi) tiptedir. Bacaklar silindirik yapıda; femur kısa, geniş, yassı ve hafif sertleşmiş; tibia ince uzun yapıda, kenarları kısa diken şeklinde uzantılıdır ve uç kısmında uzun mahmuzlar bulunur. Toraks, özellikle de pronotum, baş kısmından daima daha geniştir. Kanat örtüleri genellikle çiziklere veya çukurlar ve çıkıntılara sahiptir.[3]

Yetişkin dişi karafatmalar, çoğunlukla toprak üzerine veya içine yumurta bırakırlar. Yumurtalar larvaya dönüştüklerinde erişkinlerine benzerler. Larvalar da yetişkinler gibi diğer böcekler ve eklembacaklılarla beslenirler.  Larvaların erişkinliğe geçiş süreci bir yıl sürebilir, yetişkinler böcekler ise 2-3 yıl yaşayabilir. Erişkinlerin çoğu avlarını toprak üzerinde ararlar, nadiren avlanmak için bitkilere tırmanırlar. Ana besinleri yumurta ve kurtçuk larvaları, yaprak bitleri, tırtıllar, böcek larvaları, salyangozlar, sümüklü böceklerdir ancak bitki tohumlarıyla da beslenirler.[4]




1.Kıbrıs / Mamak / Ankara
Mayıs 2020©Serdar Ölez
2.Mevlana / Talas / Kayseri
Haziran 2021©Fatih Arslan
3.Mevlana / Talas / Kayseri
Haziran 2021©Fatih Arslan
4.Mevlana / Talas / Kayseri
Haziran 2021©Fatih Arslan


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #KocaMenekşeKarafatma #CarabusScabrosus #Kıbrıs #Mevlana