Dolanbaç | Dioscorea communis

4 m kadar boylanabilen, sürünücü-tırmanıcı, yumrulu bir türdür. Yumru siyahımsıdır. Gövdeler narindir ve nadiren dallanır; yüzey boylamasına çizgili ve tüysüzdür. Yapraklar uzun-saplı, uzun-sivri uçlu, koyu yeşil ve tüysüzdür. Çiçeklenme Nisan-Haziran ayları arasında gerçekleşir; çiçekler yeşilimsi-sarı renkte ve tüysüzdür; brakteol 2 adettir, şeritsi-mızraksı formda ve 1.5-2 mm uzunluktadır. Erkek çiçekler 3.5-5 mm çaptadır; lobları 1.5-2.5 x 1-1.5 mm boyutlarda ve yumurtamsı-mızraksı formdadır; sapçıklar narindir ve 2 mm boydadır; az gelişmiş ovaryumları vardır. Dişi çiçekler 5-6 mm çaptadır; loblar 1.5-2 x 0.3-0.5 mm boyutlardadır; boyuncuk serbest ve geriye bükülmüştür, uç kısmı iki parçalıdır. Üzümsü meyve küremsi formda, 12-15 mm çaptadır; önceleri yeşil, olgunlaştığında kırmızıdır. Türkiye'de iki alttürü gözlenmektedir: D. communis subsp. communis: Yapraklar yumurtamsı-kalpsi ve tam kenarlıdır. D. communis subsp. cretica: Yapraklar oksu ve üç lobludur, yanal loblar daire şeklinde, orta lob mızraksıdır.

20-1600 m yükseklikler arasında; kireçtaşı hendekler ve gölgeli nehir kenarlarında;  göknar-kayın ormanlarında cehri üzerinde tırmanıcı olarak ve açık meşe çalılıklarında bulunur.



Dioscorea cins adı Pedanius Dioscorides Anazarbeus´a ithafen adlandırılmıştır; Dioscorides MÖ 1. yüzyılda Anadoluda yaşamış ünlü bir Yunan botanikçi ve bitki uzmanıdır. Communis kelimesi Eski Latincede ‘ortaklaşa kullanılan, topluma ait, umumi’ anlamlarına gelen commoinis kelimesinden türetilmiştir. Commoinis Latinceye Öncel-Hint-Avrupa dillerinde aynı anlam ile kullanılan kom-moy-ni kelimesi değişerek taşınmıştır. Türün yaygın olarak görülmesine işaret eder. Adlandırmada kullanılan L. kısaltması modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoolog olan Carl Linnaeus´un (1707 - 1778) türü yayınlayan kişi olduğunu belirtmek için kullanılır. Bilimsel adlandırmada bitkiyi yayınlayan bilim insanlarının isim kısaltmaları arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. (..) Parantez içerisindeki isim bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi, parantez dışındaki isim ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişiyi belirtir.

1.Kestel / Bursa
Mayıs 2021©Şule Ölez
2.Kestel / Bursa
Mayıs 2021©Serdar Ölez
3.Kestel / Bursa
Mayıs 2021©Serdar Ölez


Daha fazla bilgi için profildeki bağlantıya tıklayınız.
#GezenAdam #hangitür #Dolanbaç #DioscoreaCommunis #Kestel