DDbtn
PicPath
";



Dokuz benekli güve

Amata phegea


Amata phegea [ Karaşar / Beypazarı / Ankara - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen ]
Karaşar / Beypazarı / Ankara - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen
Sarı kemerli güve olarak da adlandırılan Amata phegea 35-40 mm kanat açıklığına sahiptir. Sadece Haziran ve Temmuz aylarında bu gösterişli formuna sahip olmasına karşın, çiçeklerden topladığı nektarlarla beslenirken kanatlarını hep açık tutması sayesinde doğa fotoğrafçıları tarafından çokça pozlanabilir. Temmuz sonu, Ağustos başı gibi yumurtladıktan sonra ölürler. Yumurtadan Mayıs ayında çıkan larvalar yaklaşık bir ayda bir kaç değişim geçirdikten sonra çiçekten çiçeğe konan gösterişli formlarına kavuşurlar.
Yeni gözlem bildir


Karaşar / Beypazarı / Ankara - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen


Morfoloji

Kanatlar 35-40 mm açıklıktadır; esas olarak siyah, belli belirsiz mavi metalik yansımalı (özellikle başlangıçta) ve belirgin beyaz beneklidir; ön kanatta sıklıkla 6 benek, arka kanatta 2 veya üç benek bulunur. Birkaç gün içerisinde siyah renk tutarlılığını yitirir, yansımalar kaybolur ve kahverengimsi koyu gri renge dönüşür. Bir çiçeğe konduklarında kanatlarını tamamen açık halde tutarlar.
Toraks
ve
abdomen
siyahtır.  
Abdomen
oldukça uzundur; çiçek üzerinde beslenirken genellikle arkalarında asılı görünümdedir; ikinci halkasında bir sarı benek, altıncı halkasında ise sarı bir kuşak bulunur.
Anten
ler ipliksi ve çok uzundur ve en uç kısımları beyaz renktedir; erkek bireylerin antenleri daha kalındır.
Tırtılları yaklaşık 5 cm; gri-siyah veya koyu kahverengi; kabarık tüylerle kaplıdır. Tırtıl başı kırmızımsı-kahverengindedir.

Görseller





Gözlemler

.
  • Beynam / Ankara
    Mayıs 2014 © Ahmet Demirtaş
  • Karaşar / Beypazarı / Ankara
    Haziran 2020 © Mustafa Gökmen
  • Karaşar / Beypazarı / Ankara
    Haziran 2020 © Mustafa Gökmen

Ekoloji/Habitat

Amata phegea seyrek ormanlık alanlar, kayalık dik yamaçlar, taşlık eğimlerde ve özellikle de çalılıklarında bulunduğu otlaklık alanlarda yaşarlar. Kuru ve sıcak habitatları tercih ettikleri belirtilse de bulundukları ortamlarda sıklıkla bir miktar nemlilik gözlenir.[1] Güney Avrupa'da oldukça yaygındır; kuzeyde Almanya'ya, doğuda Anadolu ve Kafkasya'ya kadar gözlenebilirler.[2]
Düşük rakımları tercih ederler; ancak güneşe bakan dağ yamaçlarında, 2000 metreye kadar yüksekliklerde gözlenebilirler.[6]
Dokuz benekli güve bir monovoltin (yılda sadece bir kez üreyen, bir jenerasyon üreten) türdür. Yaz ayının sonlarında yumurtalarını genellikle yıllık gelişimli bitkilere yakın yerlere bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar o yıl tekrar yeşeren bu konakçı sayılabilecek bitkilerle (Plantago, Rumex, Galium, Gramineae, Taraxacum ve bunlar gibi alçak gelişen yumuşak yapraklı bitkiler[4]) beslenerek büyürler. Tırtıl, Mayıs ayında tamamen olgunlaştığında bitki döküntüleriyle kaplı toprak üzerine sabitlenmiş bir pupa oluşturur. Yaklaşık üç hafta sonra ortaya çıkan güveler bulundukları koşullara bağlı olarak Mayıs sonundan Ağustos ayına kadar güneşli günlerde ve gündüzleri uçarlar.[6]

Sınıflandırma

Eukarya
Animalia
Arthropoda
Insecta
Lepidoptera
Arctiidae
Amata
Phegea

Etimoloji

Amata Latincede `sevilen` anlamına gelen amatus kelimesinden türetilmiştir.
Phegea Milattan önce 2.yüzyılda yaşadığı sanılan Psophis kralı Phegeus`un kızının adıdır. Psophis aynı zamanda Yunanistan`ın Mora Yarımadasında, Arcadia bölgesinde yine M.Ö.2yy`da varolan bir yerleşim adıdır; bu nedenle muhtemelen ilk tür örneğinin bu bölgede tespit edildiğine işaret etmektedir.

Adlandırmalar

Bilimsel adlandırma

Amata phegea (Linnaeus, 1758)
Sinonimler (Tam liste)

- Syntomis phegea (Linnaeus, 1758)
- Sphinx phegea Linnaeus, 1758
- Sphinx ligata Allioni, 1766
- Zygaena quercus Fabricius, 1793
- Syntomis phegea bessarabica Stauder, 1924
İngilizce

Nine-spotted moth

Diğer bilgiler

  • Amata phegea birçok uçar avcıya karşı kendisini savunmak için iyi başarılı yöntem geliştirmiştir; vücutlarında siyanojenik glikozitler içerdikleri için tatsızdırlar, ayrıca degradasyon sırasında toksik hidrojen siyanür salgılarlar. Bu özellik Arctiidae ailesi güvelerinde yaygın olarak görülür.[3]
  • Uçabilme yeteneklerine karşın, yavaş oldukları için uzun mesafelere uçmayı tercih etmezler. Genellikle ve sürekli olarak çiçekten çiçeğe uçarlar; nektarı emdikleri süre boyunce çiçekte sabit kalırlar.[6]
  • Parmaklar arasında hafifçe sıkıldığında keskin ve hoş bir koku yayarlar.[6]

Kaynaklar

  1. European lepidoptera and their ecology: Amata phegea. (2020, June 24). European Lepidoptera and their ecology - Website of Wolfgang Wagner. http://www.pyrgus.de/Amata_phegea_en.html
  2. Fauna Europaea. (n.d.). Welcome to Fauna Europaea | Fauna Europaea. https://www.faunaeur.org/full_results.php?id=446950
  3. A clearwing tiger moth. (2018, May 1). Ray Cannon's nature notes. https://rcannon992.com/2018/05/01/a-clearwing-tiger-moth/
  4. Paolo Mazzei,Daniel Morel,Raniero Panfili. (n.d.). Moths and butterflies of Europe and North Africa. Moths and Butterflies of Europe and North Africa. https://www.leps.it/indexjs.htm?SpeciesPages/SyntoPheg.htm
  5. Nine-spotted moth. (2007, July 10). Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved June 25, 2020, from https://en.wikipedia.org/wiki/Nine-spotted_moth
  6. Amata phegea. (2018, December 20). Monaco Nature Encyclopedia. https://www.monaconatureencyclopedia.com/amata-phegea-2/?lang=en
  7. Listelenen kaynaklar Amata phegea hakkında ilave bilgiler içerebilir...
    Ulusal Tez Merkezi
    Wikipedia
    Wikispecies
    Google Images
    Encyclopedia of Life
    GBIF Database
    JSTOR Plant DB
    Animal Base Project






Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.