DDbtn
PicPath
";



Ayaş Gümüşü

Astragalus densifolius subsp. ayashensis


Astragalus densifolius subsp. ayashensis [ Ayaş / Ankara - Ekim 2017 © Serdar Ölez ]
Ayaş / Ankara - Ekim 2017 © Serdar Ölez
Çok yıllık, odunsu, Ayaş yöresine endemik bir türdür. Yapraklar 6-14 cm; yaprakçıklar 1-6 mm boyutlarda, genişçe dikdörtgenimsi veya daire şeklinde, , yünsü tüylü, her yaprakta 30-40 çift; yaprak sapının dibinde çift olarak bulunan minik yapraklar () 8-14 mm, mızraksıdır ve ucu aniden sivrilir. Çiçeklenme dönemi Haziran-Temmuz aylarında; çiçek kümesi sapı 4-15 cm uzunlukta; çiçek durumu yoğun, yumurta/küremsi biçimli, 50-100 çiçekli başak formunda; ~8 mm, şeritsi-mızraksı; çanak 8-12 mm, borumsu, seyrek olarak yumuşak tüylü; dişler 3-4 mm, şeritsi; taç yapraklar beyaz, açık mor veya eflatun renkte, üst dudak 12-14 mm`dir. Meyve baklamsı, gaga dik, ~12 mm boyda, yumurta biçimli, gaga kısmı ~2 mm ve diktir.
Yeni gözlem bildir



Ayaş / Ankara - Ekim 2017 © Serdar Ölez


Görseller








Gözlemler

.
  • Türkiye'de doğal yayılışı
    BizimBitkiler.org.tr Veritabanı
  • Ayaş / Ankara
    Ekim 2017 © Serdar Ölez
  • Ayaş / Ankara
    Haziran 2018 © Fuat Turan
  • Köstköy / Ankara
    Temmuz 2020 © Mustafa Gökmen

Ekoloji/Habitat

Ayaş (Ankara) ilçesinin Akyatak bölgesinde, yaklaşık 4 km2'lik bir alanda; 1050-1350 m yükseklikler arasında;  bozkırlar, çakıllı-taşlı, marnlı ve kireçli düzlükler, yamaç etekleri ve tarla kenarlarında rastlanır.

Sınıflandırma

Etimoloji

Astragalus cins adı Yunancada `topuk kemiği` anlamına gelen astragalos kelimesinden türetilmiştir; tohumlarının şekline işaret ettiği sanılmaktadır.
Subsp. İngilizcede `alttür` anlamına gelen subspecie kelimesinin kısaltmasıdır.

Koruma statüsü

DUYARLI
VULNERABLE

Bu türün neslinin doğada tükenme riski yüksektir.
IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

Diğer bilgiler

Bilim dünyasına ilk kez 1991 yılında T.Ekim ve Z.Aytaç tarafından tanıtılan A. densifolius subsp. ayashensis'in tip örneğini Z.Aytaç 1988 yılında Ankara A4 karesi sınırları içerisinde yer alan Ankara–Ayaş karayolu 50. km, Akyatak bölgesinden toplamıştır. Alt tür epitetinden de anlaşılacağı üzere bitki sadece Ayaş'ta yetişir, endemiktir ve bir İran-Turan elementidir. Bozkır, çakıllı-taşlı, marnlı ve kireçli düzlükler, yamaç etekleri ve özellikle de tarla kenarlarıdır, 1050-1350 m yükseklikler arasında rastlanır. Parçalı populasyonlar halinde dağılım gösteren türün, araştırma bölgesindeki yayılış alanı 1x4=4 km² olarak hesaplanmış ve birey sayısı yaklaşık 1100 olarak tespit edilmiştir. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabında VU, yani Zarar Görebilir kategorisinde yer almaktadır. Ancak tür yayılış alanı ve bulunduğu yer sayısı bakımından CR/Çok Tehlikede, birey sayısı bakımından EN/Tehlikede kategorisine girmektedir. Astragalus densifolius subsp. ayashensis türü üzerindeki en büyük baskı tarla açma ve genişletme çalışmalarından kaynaklanmaktadır. Bunun yanı sıra ağaçlandırma, aşırı otlatma, yol yapım ve genişletme çalışmaları da türe ait habitat kaybına neden olmaktadır. Bu türe ait habitat kaybı da doğal sürecinin çok üzerinde bir hızda gerçekleştiğinden, en kısa zamanda gereken koruma önlemlerinin alınması türün sağlıklı geleceği için şarttır.[2]

Kaynaklar

  1. Davis, P. H. (1982). Flora of Turkey and the east Aegean islands Vol:7 Page:72. Edinburgh University Press. 
  2. Ayyıldız, G. (2010). Aysantı Beli (Ayaş-Ankara) florasının tehdit altındaki türleri (269492 ) [Master's thesis]. Ulusal Tez Merkezi.
Listelenen kaynaklar Astragalus densifolius subsp. ayashensis hakkında ilave bilgiler içerebilir...
Ulusal Tez Merkezi
Wikipedia
Wikispecies
Google Images
Encyclopedia of Life
GBIF Database
JSTOR Plant DB
Türkiye Bitkileri
Bizim Bitkiler
Tubives
Efloras
Plants For A Future
NCBI Plant DB
Plant Illustrations






Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.