DDbtn
PicPath
";



Ayaş Gümüşü

Astragalus densifolius subsp. ayashensis


Ayaş / Ankara - Ekim 2017 © Serdar Ölez
Çok yıllık, odunsu, Ayaş yöresine endemik bir türdür. Yapraklar 6-14 cm; yaprakçıklar 1-6 mm boyutlarda, genişçe dikdörtgenimsi veya daire şeklinde, , yünsü tüylü, her yaprakta 30-40 çift; yaprak sapının dibinde çift olarak bulunan minik yapraklar () 8-14 mm, mızraksıdır ve ucu aniden sivrilir. Çiçeklenme dönemi Haziran-Temmuz aylarında; çiçek kümesi sapı 4-15 cm uzunlukta; çiçek durumu yoğun, yumurta/küremsi biçimli, 50-100 çiçekli başak formunda; ~8 mm, şeritsi-mızraksı; çanak 8-12 mm, borumsu, seyrek olarak yumuşak tüylü; dişler 3-4 mm, şeritsi; taç yapraklar beyaz, açık mor veya eflatun renkte, üst dudak 12-14 mm`dir. Meyve baklamsı, gaga dik, ~12 mm boyda, yumurta biçimli, gaga kısmı ~2 mm ve diktir.
Yeni gözlem bildir



Ayaş / Ankara - Ekim 2017 © Serdar Ölez


Görseller

Gözlemler

Ekoloji/Habitat

Ayaş (Ankara) ilçesinin Akyatak bölgesinde, yaklaşık 4 km2'lik bir alanda; 1050-1350 m yükseklikler arasında;  bozkırlar, çakıllı-taşlı, marnlı ve kireçli düzlükler, yamaç etekleri ve tarla kenarlarında rastlanır.

Sınıflandırma

Etimoloji

Astragalus cins adı Yunancada `topuk kemiği` anlamına gelen astragalos kelimesinden türetilmiştir; tohumlarının şekline işaret ettiği sanılmaktadır.
Subsp. İngilizcede `alttür` anlamına gelen subspecies kelimesinin kısaltmasıdır.

Koruma statüsü

DUYARLI
VULNERABLE

Bu türün neslinin doğada tükenme riski yüksektir.
IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

Diğer bilgiler

Bilim dünyasına ilk kez 1991 yılında T.Ekim ve Z.Aytaç tarafından tanıtılan A. densifolius subsp. ayashensis'in tip örneğini Z.Aytaç 1988 yılında Ankara A4 karesi sınırları içerisinde yer alan Ankara–Ayaş karayolu 50. km, Akyatak bölgesinden toplamıştır. Alt tür epitetinden de anlaşılacağı üzere bitki sadece Ayaş'ta yetişir, endemiktir ve bir İran-Turan elementidir. Bozkır, çakıllı-taşlı, marnlı ve kireçli düzlükler, yamaç etekleri ve özellikle de tarla kenarlarıdır, 1050-1350 m yükseklikler arasında rastlanır. Parçalı populasyonlar halinde dağılım gösteren türün, araştırma bölgesindeki yayılış alanı 1x4=4 km² olarak hesaplanmış ve birey sayısı yaklaşık 1100 olarak tespit edilmiştir. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabında VU, yani Zarar Görebilir kategorisinde yer almaktadır. Ancak tür yayılış alanı ve bulunduğu yer sayısı bakımından CR/Çok Tehlikede, birey sayısı bakımından EN/Tehlikede kategorisine girmektedir. Astragalus densifolius subsp. ayashensis türü üzerindeki en büyük baskı tarla açma ve genişletme çalışmalarından kaynaklanmaktadır. Bunun yanı sıra ağaçlandırma, aşırı otlatma, yol yapım ve genişletme çalışmaları da türe ait habitat kaybına neden olmaktadır. Bu türe ait habitat kaybı da doğal sürecinin çok üzerinde bir hızda gerçekleştiğinden, en kısa zamanda gereken koruma önlemlerinin alınması türün sağlıklı geleceği için şarttır.[2]

Kaynaklar

  1. Davis, P. H. (1982). Flora of Turkey and the east Aegean islands Vol:7 Page:72. Edinburgh University Press. 
  2. Ayyıldız, G. (2010). Aysantı Beli (Ayaş-Ankara) florasının tehdit altındaki türleri (269492 ) [Master's thesis]. Ulusal Tez Merkezi.
  3. Listelenen kaynaklar Astragalus densifolius subsp. ayashensis hakkında ilave bilgiler içerebilir:
    Ulusal Tez Merkezi
    Tubives
    Türkiye Bitkileri
    Bizim Bitkiler
    Kocaeli Bitkileri
    GBIF Database
    Wikipedia
    Encyclopedia of Life
    Wikispecies
    JSTOR Plant DB
    Efloras
    Plants For A Future
    Google Images
    Plant Illustrations

Basit Görünüm





Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.