Yerlilerle İlk Temaslar

San Domingo, Dominik Cumhuriyeti


Yerlilerin Avrupalılara veya kendi bölgelerine giren ilk Euro-American`lara tepkileri farklı olmuştur. Bazıları herhangi bir temastan kaçınırken, bazıları iletişim ve ticarete açık olmuş, bazıları ise ilk temasta şiddet görmüş veya şiddetle karşılık vermişlerdir. Bir kısım yerli bu ziyaretçileri tanrı gibi görmüş, bazıları onları olası dost arkadaş olarak algılamış, bazıları da saldırgan bir ordu ile karşılaşmışlardır. Kabileler arasındaki bu farklı yaklaşımlar, bazen kabileler içerisinde de hissedilmiş ve tartışmalara neden olmuştur. Bu nedenle ilk karşılaşmaların yerli-yerli olmayan ilişkilerini genellemek için model alınması tam olarak doğru bulunmasa da yerlilerin yerli olmayanlara başlangıçta şüphe ile bakmadıkları, onlara dostça ve cömertçe davrandıkları söylenilebilir. Ancak kaşiflerin kurdukları ilk kolonilerde dahi bu genelleme kısa zamanda hızla bozularak, yerliler ve sonradan gelenler arasında şiddete dönüşmüştür.

Colombus ve beraberindeki mürettebat 1492`de ilk kez Bahama`ya ayak bastıklarında bölgenin yerli kabilesi Awarak`lar tarafından dostça karşılanmışlar ve Hispaniola olarak adlandırdıkları ilk yerleşimlerini kurmak için Awarak`lardan yardım da almışlardır. Colombus 1493 Kasım`ında bölgeye geri döndüğünde kurduğu yerleşimin yakıp yıkıldığını ve geride bıraktığı 43 adamının Awarak savaşçıları tarafından öldürüldüğünü görmüştür. Dost bildiği Awarak`ların lideri Guancinagari`ye sitemlerini ilettiğinde adamlarının geçmiş bir yıl boyunca yerlileri kendi işlerinde köle olarak çalıştırdıklarını, onları kendileri için yiyecek ve altın bulmaya zorladıklarını ve kabilenin kadınlarını taciz ettiklerini öğrenmiştir. Bunun üzerine Colombus daha batıda Isabela adlı daha büyük bir yerleşim kurmuş, ancak uyguladığı yanlış yöntemler ve İspanyolların altına olan düşkünlüğü nedeni ile Awarak`lar diğer kabileler ile birleşerek iç kesimlere çekilmiş ve kendilerini korumak için güç birliği oluşturmuşlardır. 1495`te İspanyol`lar dönemin üstün silah gücü ile yerlilere saldırmış, onları esir almış ve 500 yerli kadını köle ticareti için İspanya`ya göndermişlerdir. 1496`da ise bugün Amerika`nın yerliler tarafından kurulmamış en eski yerleşimi San Domingo`yu kurmuşlardır. Batıya doğru genişleyen bu açılımlar, yerliler için beraberinde her zaman yıkıcı olmuş, yeni hastalıklar, askeri fetihler, zorunlu çalıştırma ve köle ticareti 16.yüzyıl ortalarında Karaib`lerdeki yerli mevcudiyetini sona erdirme noktasına getirmiştir.














Serdar Ölez
Bu yazı CARL WALDMAN tarafından yazılan THE ATLAS OF THE NORTH AMERICAN INDIANS adlı eserden derlenmiştir.




Yeni Kıtanın Eski Sahipleri Yazı Dizisi
- Amerikanın Keşfi ve Yerlilerle İlk Temaslar
- Kızılderililerin Trajedisi / Wounded Knee katliamı
- Totem Sanatı





Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.