Pessinus (Ballıhisar)

Eskişehir, Türkiye


Sivrihisar... daha düne kadar tatilime giderken kullandığım Afyon kavşağıydı benim için. Gidiş gelişlerde uzaklardan kayalıkların eteğindeki heybetli taş yapı dikkatimi çekiyordu. Surp Yerortutyun Kilisesi`ymiş. Onu ziyaret etmek için D200den Sivrihisar`a döner dönmez Pessinus 13km tabelası çıktı karşıma. Merak! Dayanamadım tabelayı takip ettim. Kıvrımlı, yarı asfalt yarı mıcır bir yoldan Ballıhisar Köyüne geldim. Klasik bir Anadolu köyü. Kerpiç evler yerlerini yavaş yavaş iki katlılara bırakmaya başlamış. Ama medeniyet daracık köy yollarından sorunsuz geçememiş. Cumbalı bir evin çatlamış balkonunda koca kırmızı bir tabela `Dikkat Yüksek Kamyonlar Geçemez` yazıyor.

Pessinus`un kalıntıları üzerine kurulmuş Ballıhisar, köy evleri ve kalıntılar iç içe. Tapınak kazı alanı bakımsız bir tel örgü ile çevrili. Kapıda bir levha; paslı zemine yağlı boya ve fırça ile `Girmek Yasak` yazıyor. İçeride biraz daha eli yüzü düzgün bir başka tabelada kent planı ve kazıların Melbourn Üniversitesi tarafından yürütüldüğü belirtiliyor. Ballıhisar nere, Avustralya nere? Köylü yakında Ballıhisar`ın kazılardan 2km uzağa taşınacağını söylüyor. İl Genel Meclisi karar almış, Pessinus`u yeni sakinlerinden korumaya alacakmış.

Pessinus Tapınağı Kibele diye anılan ana tanrıça heykelinin bulunduğu tapınma yeri olarak biliniyor. Açık kaynaklar Anadolu`da çok sayıda Kibele Anıtı olduğunu, eski metinlerin Frigyalı Kibele rahiplerinin psişik yeteneklere sahip olduklarını ve tılsımlı taşlar kullandıklarını yazdığını belirtiyor. Enerjik etkinliğe sahip olduklarına inanılan bu tılsımlı taşlardan en ünlüsüde vaktiyle Pessinus´ta bulunan, Kibele kara-taşı olarak biliniyormuş. Bu taş Friglerde bereket ve çoğalmanın simgesi olmuş. Büyük olasılıkla bir meteor olan siyah taş gökten ışıklar ve alevler eşliğinde inerken izleyenleri üzerinde doğa üstü bir etki bırakmıştır. Daha sonraları Romalılar, Kartaca´ya karşı olan savaşı kazanabilmek için bu taşı MÖ 204 yılında Roma´ya götürmüşler ve bunu Magna Mater (Ulu Ana) diye adlandırmışlar. Pessinus ise her daim ana tanrıça için yapılan törenlere sahne olmuş ve o dönemlerde kendini ana tanrıçaya adayanların merkezi konumuna gelmiş.

...

Pessinus kazı çalışmaları çok eskilere dayanıyor. 1967 yılında Belçika Gent Üniversitesi tarafından aralıklarla 2008 yılına kadar kazı çalışmaları yapılmış. 2009 yılından sonra ise kazılar, Avustralya Melbourne Üniversitesi tarafından üstlenilmiş. Sanırım biz hiç merak etmemişiz, belkide para harcamadan kazı yaptırmanın hafifliğine kapılmışızdır. Belki de il genel meclisi aldığı kararda haklıdır, tarihi sadece merak edenlerine sunmak üzere kapısına bekçi dikmek, girişlerden ücret almak gereklidir.

Serdar Ölez





Creative Commons Lisansı Kim bu gezenadam


.